Долго време го барав одговорот за едноставното, а истовремено и најтешкото прашање: Како да се живее во секојдневна хармонија. Не како да се преживее, ниту како да се успее, туку како да се живее со мир и спокој во градите и чистота во мислите. Одговорот не го најдов во современите текстови на големите психолози, мислители и писатели, туку во старите будистички текстови – пожолтени од времето.

Таму, меѓу редовите, сфатив дека хармоничниот живот не е спектакл, туку дисциплина. Не е состојба, туку секојдневна одлука.

Ако нешто ми се допаѓа, го кажувам. Ако не ми се допаѓа, исто така. Во тоа нема суровост, туку искреност. Будистичките учења не нè повикуваат да молчиме, туку да зборуваме чисто, без вишок страв и без желба да повредиме. Молчеливата неискреност е еден од најголемите извори на внатрешен немир.

Научив дека кога некој ми недостасува, треба да го побарам. Не во мислите, не во сеќавањата, туку во реалноста. Зашто умот сака да создава приказни, но животот бара дејство. Истото важи и за неразбирањето. Прашувам веднаш, бидејќи прашањето е чин на храброст, не на слабост.

Од старите текстови ја научив и тешката лекција дека секој човек живее во сопствена вистина. Тие вистини ретко се совпаѓаат. Оттука, расправиите се бесмислени, а трпението е неопходно. Хармонијата не се постигнува со победа над другиот, туку со прифаќање дека другиот не е јас.

Љубовта, пак, не е само чувство, туку и ориентација. Кога љубовта е во средиштето, сè друго станува споредно. И најважно од се е да се разбере дека љубовта е најважната работа во животот – сè друго се детали.

Будизмот ме научи дека не му должам ништо на светот, ниту светот ми должи мене. Тоа сознание не ме направи рамнодушен, туку слободен. Од таа слобода произлегува одговорноста да се потпирам на себе, да им верувам на сетилата и да ја почитувам природата како најстариот учител.

Сè што е вистински важно се случува денес. Вчера е приказна, утре е претпоставка. Денешниот ден е единственото место каде што животот навистина се случува. Затоа, ако денес живеам свесно, денес е најдобриот ден за мене.

Хармоничниот живот, како што го разбирам по долгото дружење со старите будистички текстови, не е бегство од светот, туку тивко присуство во него. Со отворени очи. Со мирна мисла. И со храброст да се биде искрен пред себе, пред другите и пред минливоста на сè што постои на овој свет.

– Игор Довезенски

Нема поубаво чувство од мирот што те обзема кога ќе седнеш покрај река и ќе дозволиш таа да зборува наместо тебе. Во нејзиниот тек има нешто што не се објаснува со зборови – некоја тивка енергија што ги смирува мислите и ја учи душата да слуша. Додека ја гледаш како минува, не ја гледаш само водата, туку го гледаш својот живот. Ги гледаш своите почетоци во нејзините извори, своите падови во нејзините вирови, своите надежи во нејзината светлина. Секое бранче носи спомен, секое тивко шумолење е прашање, секој одраз од површината е одговор. И во тој миг сфаќаш дека не си само набљудувач – ти си дел од тој тек.

Реката никогаш нема потреба да брза. Таа точно знае каде оди. А доколку седнеме покрај неа и тивко ја набљудуваме и ние ќе научиме во кој правец треба да се движиме.

Во реката тече минатото, збунето и наивно, полно со први чекори, први стравови и први соништа. Во неа сè може да биде светло, а дури и болката има боја на надеж. Минатото нè обликува како што водата ги обликува камењата, тивко, упорно, без прашања.

Сегашноста е текот што не можеме да го запреме. Бучен, брз, понекогаш матен, а понекогаш мирен. Тука се судираат спомените и очекувањата, сомнежите и вербата. Учиме да пливаме, иако често не знаеме каде нè носи струјата. Но ете, токму затоа сме живи. Срцето чука, а душата зборува.

А иднината…иднината е хоризонтот што се огледува на површината на водата. Не ја гледаме јасно, но ја чувствуваме. Таа е како морето што ја чека секоја река да влезе во неговите прегратки. Широко, таинствено, полно со ветувања. Не знаеме какви ќе бидеме кога ќе стигнеме таму, но знаеме дека сè што сме биле досега – и понатаму ќе нè следи.

Животот не е само пат што го одиме, туку и река што нè носи. И не е важно колку брзо течеме, туку колку длабоко чувствуваме.

Затоа најубави реки не се оние што најгласно шумат, туку оние во кои можеш да се огледаш и да се препознаеш.

Уште од мал си замислував дека, ако успеам да доживеам старост, би сакал да го напуштам овој свет седнат до реката и загледан во нејзиниот тек. За последен пат да го видам целиот свој живот – од раѓањето до преминот…

– Игор Довезенски